choroby drzew i krzewów owocowych


Parch jabłoni

 Parch atakuje drzewa przez cały okres wegetacji ale najsilniejsze objawy widoczne są podczas deszczowego i mokrego maja.

Na liściach a następnie na owocach pojawiają się charakterystyczne aksamitne palmy. Stopniowo owoce ulegają zniekształceniu, plamy rozrastają się, korkowacieją, w konsekwencji owoc obumiera i opada.    

 

Okresem decydującym o skuteczności chemicznej ochrony jest początkowa faza rozwoju jabłoni. Dotyczy to głównie okresu kwitnienia, lub też krótkiego okresu przed kwitnieniem. W fazie pękania pąków opryskujmy jabłoń preparatami miedziowymi. Właśnie wtedy, w okresie największej ilości młodych, podatnych na zakażenie liści, ma miejsce wysiew zarodników workowych dokonujących zakażeń.

Skuteczne może okazać się również wykonanie po zbiorze owoców, 3 lub 4 zabiegów fungicydami kontaktowymi, zawierającymi ditianon, dichlofluanid oraz miedź.

Porażone pędy należy natychmiast wyciąć i spalić. Dokładnie zbieramy liście zainfekowanych drzew a następnie je niszczymy. Środki miedziowe powinniśmy stosować wyłącznie do pierwszych zabiegów. W późniejszym okresie, przy jednoczesnej wysokiej wilgotności, powodować mogą rdzawienie owoców.

Kędzierzawość liści np. brzoskwini


  Jest jedną z najczęstszych i najgroźniejszych chorób brzoskwini, powodowaną przez zimujący w łuskach pąków oraz na powierzchni kory grzyb Taphrina deformans. 

Objawy chorobowe odnaleźć możemy głównie na liściach, wczesną wiosną. Porażone tkanki liścia zmieniają barwę na kolor czerwono-karminowy, zmieniają swą strukturę i kształt. Liść w miejscu rozwoju choroby wyraźnie grubieje, staje się kruchy, pofałdowany i poskręcany. Liście pokrywają się szarym nalotem będącym skupieniem zarodników workowych grzyba.

Porażeniu mogą również ulec młode liście, młode pędy, kwiaty i zawiązki owocowe. Porażone kwiaty i zawiązki owoców opadają, a pędy podobnie jak i liście, stają się zniekształcone, grube i z czasem zamierają. Nasilenie objawów uzależnione jest głownie od podatności odmiany i sprzyjających warunków atmosferycznych i infekcyjnych.

Bardzo często w czerwcu i na początku lipca dojść może do całkowitego zrzucenia liści, nieprowadzące jednak do zamierania drzewa. Objawy chorobowe mogą dotykać również owoców. W miejscu porażenia tkanka zasycha i korkowacieje, pęka skórka. Bardzo często pojawiające się w czerwcu nowe, zdrowe liście, które skutecznie maskują objawy choroby. Choroba wyraźnie wpływa na osłabienie wzrostu drzew, pogorszenie ich kondycji, zmniejszenie plonu i podatności na mróz i gumozę. Bardzo często drzewa zaatakowane przez chorobę od kilku lat zamierają w wyniku przemarznięcia lub rozwoju chorób kory i drewna.
Chcąc zapobiec porażeniu drzew chorobę konieczna jest coroczna ochrona chemiczna.

W przypadku odmian mniej podatnych lub przy niewielkich porażeniach w latach poprzednich powinniśmy wykonać jeden zabieg w okresie wczesnowiosennym, ale nie później niż przed pękaniem pąków. W wielu przypadkach jednak jeden zabieg może okazać się niewystarczający, zwłaszcza gdy wiosna jest wilgotna i chłodna.
We wczesnowiosennym okresie, w fazie przed pękaniem pąków powinniśmy zastosować fungicydy,dbając by preparaty bardzo dokładnie pokryły powierzchnię kory. Zabieg ten ograniczając źródło infekcji na następny rok, zabezpieczy równocześnie rośliny przed rakiem bakteryjnym. Przeprowadzając te zabiegi postarajmy się jednocześnie usunąć i zniszczyć porażone liście.

 

Rak bakteryjny drzew owocowych 

rak czereśni
rak czereśni

  To choroba wywoływana przez bakterię Pseudomonas syringae pv syringae van Hall występującą na wszystkich nadziemnych częściach rośliny. W okresie kwitnienia bakteria atakuje kwiaty powodując ich brunatnienie i zamieranie zawiązków owoców powodując ich gnicie. Liście, na których początkowo powstają wodniste plamy, wykruszają się. Na pędach wokół pąków i gałęziach pojawiają się nekrotyczne plamy, skorkowacenia i zrakowacenia. Zamieraniu kory i pączków najczęściej towarzyszy obfity wyciek gumozy. Porażone pędy wycinamy poniżej miejsca zakażenia, a powstałe rany zabezpieczamy pastą Funaben 03 PA. Skuteczną ochronę uzyskamy stosując fungicydy miedziowe.

Leukostomoza drzew pestkowych

  To choroba kory wywoływana przez patogeny z rodzaju Leucostoma rozwijająca się na drzewach w sposób przewlekły lub gwałtowny. Gwałtowny rozwój choroby, tzw. apopleksja, występuje najczęściej na młodych drzewach. W bardzo krótkim czasie liście więdną, obumierają konary i gałęzie, a drzewo zamiera. Na powierzchni kory pojawiają się nekrozy, spękania oraz obfite wycieki gumy. Na obumarłej korze zaobserwujemy brunatnoczerwone wzniesienia stanowiące skupiska zarodników. Forma przewlekła może trwać kilka lat, jest łatwiejsza do leczenia, a drzewo jest w stanie odbudować koronę. Do zakażenia dochodzi przez zranienia warstwy korowej, uszkodzonej najczęściej przez mróz lub osłabionej długotrwałą suszą. Wycinajmy porażone konary i gałęzie. Rany po cięciu i uszkodzeniach mechanicznych, zabezpieczmy pastami. Opryski ran wykonywać należy również bezpośrednio po gradobiciu i innych uszkodzeniach kory.

 

Brunatna zgnilizna

brunatna zgnilizna
brunatna zgnilizna

  Jest chorobą pojawiającą się wiosną, a źródłem jej zakażenia są zarodniki grzyba zimujące na pędach i zmumifikowanych owocach. Do najczęstszych objawów zaliczyć możemy brunatnienie i zamieranie kwiatów, krótkopędów, pokrycie owoców gnilnymi, brunatnymi plamami stanowiącymi skupienia zarodników. Usuwajmy porażone owoce i pędy oraz walczmy z owadami uszkadzającymi skórkę owocu. Opryski wykonujmy bezpośrednio przed kwitnieniem . W razie długotrwałych opadów opryski powtórzmy na przełomie maja i czerwca oraz na cztery tygodnie przed zbiorem owoców.

 

Dziurkowatość liści drzew pestkowych

dziurkowatość liści śliwy
dziurkowatość liści śliwy

  To choroba charakteryzująca się drobnymi, brunatnymi plamkami na liściach. Wraz z rozwojem choroby w miejscach plam tkanka zamiera, wykruszając się. Silne porażenie może stać się przyczyną zamierania całych liści. Chorobę wywołują grzyby zimujące na powierzchni pędów, najczęściej Clasterosporium carpophilum. Skuteczną ochronę stanowią opryski fungicydami miedziowymi, wykonywane w fazie nabrzmiewania pąków.

Rdza gruszy

 Na liściach pojawiają się jaskrawoczerwone plamy, w tych miejscach liście grubieją i sztywnieją, na wierzchniej stronie przebarwień widoczne czarne wzniesienia, w okresie letnim na dolnej stronie liści formują się żółte skupienia zarodników grzyba. Pośrednim żywicielem patogenu jest jałowiec sabiński, dlatego też warto zadbać aby w pobliżu sadu nie występował ten gatunek, do oprysków stosujemy te same fungicydy co w przypadku parcha.

Rdza śliwy

 Liście żółkną i przedwcześnie opadają, na spodniej stronie liści są widoczne skupiska zarodników (małe rdzawe brodawki), latem przybierające barwę rdzawą, a jesienią - czarną. Przyczyną są grzyby, których zarodniki rozprzestrzeniają się z deszczami i wiatrami i mogą zimować w szczątkach roślinnych.
Drugim żywicielem patogenu jest zawilec żółty, dlatego też należy usuwać z sąsiedztwa śliw porażone zawilce, w momencie wystąpienia pierwszych objawów opryskiwać w 10 dniowych odstępach preparatami  Dithane 75 WG, Topsin M 70 WP

Rdza wejmutkowo-porzeczkowa

 Na pędach sosen pięcioigielnych (oścista, himalajska, drobnokwiatowa, wejmutka i limba) widoczne żółtopomarańczowe, pęcherzykowate, wrzecionowate zgrubienia o długości do kilkunastu cm. W miejscach tych co roku, późną wiosną lub na początku lata, powstają mniejsze lub większe żółtopomarańczowe, pęcherzykowate skupienia zarodników. Natomiast na liściach porzeczek (najczęściej porzeczki czarnej) od czerwca pojawiają się żółte przebarwienia, z czasem przechodzące w brunatne plamy. Na spodniej stronie liści widać żółtobrązowe lub czarne skupiska zarodników grzyba Cronartium ribicola.
Choroba jest szczególnie groźna, jeśli zaatakuje pęd główny sosny, gdyż zwykle prowadzi do obumierania rośliny.

Nie wolno sadzić porzeczki w pobliżu sosen 5-igielnych. U chorych sosen trzeba wycinać i palić porażone pędy. Ochrona chemiczna - jeśli objawy wystąpią na pędzie głównym, chore miejsce należy wyciąć ostrym nożem aż do białej, zdrowej tkanki drewna, a ranę posmarować białą farbą emulsyjną z dodatkiem fungicydu, np. Score 250 EC.

Krzewy porzeczek opryskujemy przed kwitnieniem, po kwitnieniu i po zbiorze. Można użyć fungicydów: Dithane Neo Tec 75 WG, Polyram 75 WG, Score 250 EC, Miedzian 50 WP.

Zaraza ogniowa

 Porażone części roślin obumierają i przybierają charakterystyczne czarne zabarwienie, jak gdyby były spalone,
Przyczyną są bakterie wnikające do wnętrza pędów i tam zimujące, wiosną dokonują zakażeń, głównie przez wszelkiego rodzaju uszkodzenia kory, na większe odległości są przenoszone przez owady, ptaki i wiatr. Źródłem zakażenia mogą być rosnące w pobliżu głogi, jarzębiny, irgi czy ogniki,
Atakowane rośliny to  grusze, jabłonie, pigwy. W pobliżu sadu nie sadzić głogu, zapobiegawczo można w okresie pękania pąków opryskiwać wyciągiem z liści orzecha włoskiego lub sumaka octowca, jeżeli w poprzednim roku stwierdzono objawy choroby - przeprowadzamy oprysk preparatem Miedzian 50 WP.

Szara pleśń np. malin

Szara pleśń występuje w dużym nasileniu, głównie w latach wilgotnych i ciepłych. Zarodniki grzyba mogą kiełkować tylko w obecności wody, a optymalna temperatura infekcji wynosi 18–25°C.  Na chorych owocach widoczne są gnilne plamy pokrywające się charakterystycznym szarym, puszystym nalotem grzybni i zarodników konidialnych. Takie typowe objawy szarej pleśni masowo ujawniają się także w trakcie przechowywania i transportu malin. Z tego powodu ochronę przed szarą pleśnią powinno się prowadzić każdego roku. Najbardziej podatne na porażenie są otwarte kwiaty, dlatego profilaktyczne zabiegi zaleca się rozpocząć właśnie podczas kwitnienia malin. Bardzo ważne są odpowiedni dobór środków ochrony i termin wykonywania zabiegu, który powinien uwzględniać długość kwitnienia odmiany, temperaturę powietrza i prognozowane opady.